CAPE — paliwo burzowe

CAPE to skrót od Convective Available Potential Energy — konwekcyjna energia potencjalna. To miernik Paliwa w prognozie — i najważniejsza pojedyncza liczba w prognozowaniu burz.

>Wyobraź sobie balon na gorące powietrze

Ciepłe powietrze jest lżejsze od zimnego, dlatego unosi się do góry – dokładnie tak jak balon na ogrzane powietrze. CAPE mierzy, jak wielkiego „kopa” dostaje taka niewidzialna bańka ciepłego i wilgotnego powietrza podczas ucieczki w górę.

Tę energię mierzy się w dżulach na kilogram (J/kg). Zasada jest prosta: im wyższa liczba, tym szybciej powietrze wystrzeliwuje w kosmos. A im szybszy pęd w górę, tym potężniejsza i groźniejsza chmura burzowa powstaje.

>Jak czytać liczbę

• 0–300 J/kg — powietrze stabilne. Prądy wstępujące gasną. Bez burz.
• 300–800 J/kg — trochę paliwa; co najwyżej słabe burze.
• 800–1500 J/kg — prawdziwe paliwo burzowe. Naładowane niebo.
• ponad 1500 J/kg — wybuchowo. Burze mogą szybko stać się gwałtowne.

(Na Wielkich Równinach USA dni tornadowe sięgają czasem 3000–5000 J/kg. Europejskie tornada zwykle radzą sobie z mniejszą energią — dlatego pozostałe składniki są u nas tak ważne.)

>Skąd bierze się paliwo

CAPE rośnie, gdy grunt nagrzewa się w ciągu dnia i gdy napływa ciepłe, wilgotne powietrze. Dlatego dni burzowe rano często wyglądają pięknie: słońce to kuchenka, która właśnie gotuje popołudniowe paliwo. I dlatego podpowiedź prognozy często brzmi „wypatruj nagrzewania w ciągu dnia" — spokojne niebo przy śniadaniu może być naładowane o szesnastej.

Samo paliwo robi burze, nie tornada. Do tych potrzebny jest jeszcze odpowiednio ułożony wiatr — czyli mierniki Silnika i Rotacji.